Sentetik Kimyasal Pestisitler

Sentetik Kimyasal Pestisitler

Biyolojik mücadele, sürdürülebilirliğin tek koşulu haline gelmeye başlamıştır. Böcekler, insanlık tarihinden daha eski tarihe sahiptir. Böceklerin geneli, doğrudan insanlığın faydasına çalışmaktadır. Bazıları ise beslenme alışkanlıkları ya da yaşam döngüleri nedeniyle insanoğlu için zarar oluşturmaktadır. Zarar oluşturan böceklerle mücadele ederken faydalı böcekleri de yok ediyoruz.

Peki nedir faydalı böceklerin faydaları?

Zararlı sınıfındaki böcekler, gıda ürünlerinde kayıplar ya da bulaştırdığı hastalıklar ciddi sağlık ve ekonomik sorunlara neden olmaktadır. Böcek grubu içinde zarar oluşturabilen türlerin sayısı çok küçük bir oran olsa da etkileri nedeniyle insanlık bu zararları kontrol altında tutabilmek için birçok yöntem denemiştir.

İnsanoğlunun geçmiş dönemde çeşitli inorganik maddeleri böceklere karşı kullandığı bilinmektedir. İnorganik maddelere zaman içerisinde çeşitli organik maddeler eklense de sentetik kimyasal pestisitlerin gelişimi II. Dünya Savaşı sırasında yapılan acımasız deneylere dayanmaktadır. Bu deneyler sırasında test edilen bileşikler zamanla çok uluslu firmalar tarafından tarım zararlıları ile mücadelede kullanılmaya başlanmıştır.

Sentezlenen kimyasal organik pestisitlerin en yaygın bilineni DDT denilen dikloro difenil trikloroetan bileşiğidir. İlk keşfedildiği dönemde akut toksisitesi görülmediği için doğrudan insan bedeninde bile kullanılmaktaydı. DDT kolayca vücuda girebilir. Yağ dokuda birikir. Üstelik de çok uzun süre parçalanmadan etkisini göstermeye devam eder. Besin zincirinde yukarıya doğru gidildikçe canlı dokularında giderek artan miktarda birikim gösterir. Bu nedenle etkisini de artarak gösterir. DDT’nin bu özellikleri kullanılmaya başlandıktan 22 yıl sonra anlaşıldı. Üretimi, satışı ve kullanımı yasaklansa da uzun yıllar kullanılmaya devam etti.

Benzer şekilde çok başarılı ve güvenli diye kullanımına izin verilen ancak zamanla tehlikeleri ve riskleri anlaşılan birçok aktif madde yasaklandı. Bugün tarımda yasaklı aktif maddeler listesine göre 215 farklı sentetik kimyasal madde yasaklanmıştır.

Sentetik kimyasallar hızlı etki göstermesi, uzun süre bu etkinliğini koruması ve kolay bulunur olmaları sebebiyle çok uzun yıllar zararlıların kontrolü amacıyla kullanıldılar ve kullanılmaya da devam etmektedir. Ancak bu sentetik kimyasallar sadece hedef zararlıya değil tüm canlılara zarar vermektedir. Üstelik hedef zararlılar bir süre sonra kullanılan sentetik kimyasallara karşı direnç geliştirdikleri için dozun arttırılması ya da yeni sentetik kimyasalların kullanımı yoluna gidilmektedir.

Bu aşırı kullanım miktarları da gıda ürünlerinde giderek daha fazla kimyasal kalıntı oluşmasına sebep olmakta. Avrupa Birliği Fransa’da yayınladığı bir Le plan Écophyto II+ kararı ile sentetik pestisitlerin kullanımını %50 oranında azaltma kararı aldı. Nihai hedef ise sentetik kimyasal pestisitlerin tamamen kullanımdan kaldırılarak tarımda sürdürülebilirliği desteklemek.

Bununla birlikte aşağıdaki süreçler konusunda da aşama kaydedilmesi bekleniyor:

  • Yüksek riskli sentetik kimyasal pestisitlerin geri çekilmesini hızlandırmak ve glikofosfatın çekilmesini desteklemek
  • Biyolojik mücadele ürünleri ve düşük rsik arz eden doğal müstahzarların tanınmasını ve yayılmanı teşvik etmek.
  • Özellikle çeşitli aktörler arasında bilgi, iletişim ve diyalog yoluyla _ve uygulanabilir olduğunda_ ek koruyucu önlemler oluşturarak nüfusun sentetik kimyasal pestisitlere ve bunların çevre ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkilerine maruz kalmasının önlenmesini güçlendirmek.
  • Biyolojik mücadele yöntemleri konusunda araştırma ve inovasyonu desteklemek.
    • Alternatif çözümler ve ayrıca bitki koruma ürünlerinin riskleri ve etkileri hakkında araştırmalar yaparak.
    • DEPHY bilgi paylaşım yazılım üzerinden bitki koruma ürünlerinden tasarruf sağlayan sistemlerin ekonomik, çevresel ve sosyal performanslarının gösterilmesini pekiştirerek
  • Geçiş sürecinde çiftçileri desteklemek amacıyla:
    • Çiftçileri teknik ve finansal yönden destekleyerek sentetik kimyasal bitki koruma ürünlerinin kullanımını azaltma taahhüdü vermeye daha geniş çapta teşvik ederek;
    • Biyolojik mücadele ve entegre bitki koruma ilkelerinin yaygınlaştırılmasını güçlendirmek için fitofarmasötik ürünlerle ilgili dağıtım, uygulama ve tavsiye faaliyetlerinin ayrılmasını uygulayarak;
    • Şimdiye kadar deneme aşamasında olan sentetik kimyasal bitki koruma ürünü tasarruf sertifikaları sistemini devam ettirerek;
  • Çiftçilerden büyük perakendecilere kadar tüm paydaşları harekete geçirmek ve güçlendirmek.

Organik tarımı desteklemek için sertifikalı ürün tercih edin

cropped-biyolojikmucadeleiconlogo.png

Organik tarım hibe ve teşvik kapsamındadır.