Simulium Biyolojik Mücadelesi

Simulium Biyolojik Mücadelesi

Simulium, insan sağlığı, hayvan sağlığı ve turizm açısından önemli sorunlar oluşturan bir vektör.

Sağlık Bakanlığı ve Tarım Bakanlığı ve yerel yönetimler tarafından dikkat edilmesi gereken bir zoonotik canlıdır.

Simulium mücadelesini öneminin farkında olan bir ekip tarafından çalışmalar yapılıp ilk ürün ruhsatlaması yapılan biyolojik larvasit olarak Flytech BTI kullanılabilir.

Simulium Özellikleri ve Zararları

Simulium, yöresel olarak üvez olarak da adlandırılır. Diptera takımından kan emici bir sinektir. Larva, gelişimini suda tamamlar. Dişi simulium sinekleri kan emer. Karbondioksit hassasiyeti olduğu için nefes alan her şeye saldırırlar. Bu durum hem insan sağlığı hem de hayvan sağlığı için önemlidir. Sürüler halinde hayvanları sokabilirler. Ayrıca solunum yoluyla ciğerleri tıkayarak ölmelerine neden olabilirler. Yine yapmış oldukları bu koloniler nedeniyle turizm faaliyetlerini de çok ciddi etkilenmektedirler.

Simulium larvaları, gelişimini sivrisinek larvaları gibi suda geçirir. Ancak sivrisinek larvaları durgun suları tercih ederken simulium larvaları belirli bir akış potansiyeli olan akarsularda gelişim gösterir. Sudaki oksijen seviyesinin yüksek olmasını isterler.

Alkali sularda iyi gelişirler. Küçük derelerden hızlı akan nehirlere kadar pek çok sucul habitatta üreyebilirler. Yalnızca doğal su kaynakları değil yapay sulama kanallarında da çok iyi üreyebilirler. Ergin simuliumlar koloniler oluşturarak su kaynaklarının yakınında yaşarlar. Kan emen türleri daha uzun yaşamaktadır.

Ülkemizde en büyük yayılımı Kızılırmak havzasında göstermektedir. Kızılırmak’ın geçtiği Kayseri, Nevşehir, Kırşehir, Kırıkkale, Ankara, Çankırı, Çorum, Sinop ve Samsun illerinde yoğun şekilde görülmektedir. Dönemsel artışlar yaparak bölge halkına ciddi rahatsızlıklar vermektedir.

Sağlık açısından nehir körlüğü denilen Onkoserkiyaz hastalığının taşıyıcısıdır. Onchocerca volvulus paraziti Simulium sokması ile insandan insan bulaşır. Parazit vücuduna girdikten sonra larvalar oluşturur. Ülkemizde nehir körlüğü görülme insidansı düşüktür. Bununla birlikte Simulium hayvan yetiştiriciliğinde ve turizmde de çok ciddi zararlara neden olabilmektedir.

Simulium ergin boyutları

Kızılırmak’ın geçtiği bölgelerdeki turistik tesislerde misafirlere rahatsızlık verirler. Birçok misafir ziyaretini yarıda kesip gitmekte ve bir sonraki sezon için tekrar bölgeye ziyaret düşünmemektedir. Mutsuz misafirlerin, çevrelerindeki en az kişiyi etkilediği de düşünülürse bölge turizmini sekteye uğratmaktadır.

Simulium, besi hayvanları için de sorun teşkil etmektedir. Toplu halde hareket eden simuliumlar besi hayvanlarında strese bağlı verim kaybına hatta ölüme neden olabilmektedir.

Simulium süt ineklerinde verimi 135 litreye kadar düşürebilmektedir. Araştırmanın yapıldığı bölgede dikkate alınan 14.921 süt ineği için günümüz çiğ süt fiyatlarıyla ekonomik değer kaybı 11,5 milyon TL’nin üzerindedir.

Simulium Biyolojik Mücadelesi

Simuliumlar kışı larva olarak geçirmektedir. Su sıcaklığının 10-12 derecenin üzerine çıkması ile aktivite görülmektedir. Kızılırmak havzasında suların ısınmasıyla birlikte larva gelişimi tamamlanır. Bölgeye ve mevsim şartlarına bağlı olarak nisan sonu mayıs ortaları gibi ergin çıkışları görülmeye başlanır. Koloniler oluşturan erginler havada çiftleşme davranışı gösterir.

Ergin simuliumlarla etkin bir mücadele oldukça zordur. Geleneksel olarak kullanılagelen ani etkili sentetik kimyasallarla yapılan ULV uygulamalarının başarısı çok düşüktür. Buradaki başlıca etken simuliumların güçlü yapısıdır.

Simuliumlarla etkin mücadele için ayrı bir mücadele programı planlanmalıdır. Kontrol programında larva mücadelesine öncelik verilmelidir. Larva varlığını baskılamak için Flytech BTI biyolojik larvasiti kullanılabilir. Dakikada 60 m3/saat debisindeki sulara kadar hektara 500 ml şeklinde uygulanmalarda etkin sonuç alınır. Mücadele edilen alandaki su kütlesi sabit olmadığı için belirli noktalarda uygulama istasyonları kurulmalıdır. Arazi şartları ve su yapısına bağlı olarak 2-3 km aralıklarla uygulama istasyonları kurulabilir.

Pratik uygulamada saniyede 1 metreküpten az akış olan akarsularda metrekareye saniyede 1 damla Flytech BTI damlatılacak şekilde sistemler kurulabilir. Bu şekilde bir planlamada 1 metre genişliğe sahip bir akarsu sisteminde 1 litrelik ürün yaklaşık 5,5 saatte bitecektir.

Eğer akarsu sistemi geniş bir yapıya sahipse bir sulama sisteminde kullanılan borular birer metre aralıklarla delinerek akarsu genişliği boyunca uygulama yapılması sağlanabilir. Uygulamalar 15 günde bir tekrarlanır.

Simulium, Mücadele sağlık ve ekonomik zararları nedeniyle kontrol altında tutulması gereken vektördür

Kaynaklar:

  • Orta Kızılırmak Havzasında Karasinek (Simulium (Wilhelmia) lineatum) (Diptera: Simuliidae) İstilası*
  • Türkiye’de Kapadokya Bölgesinde Simulium (Wilhelmia) Türlerinin (Diptera: Simuliidae) İstilasında Oluşan Ekonomik Kayıplar
  • Kırıkkale ve Ankara yöresi Kızılırmak Nehri’nde simulium türlerinin yayılışı
  • Saha çalışması deneyimleri